Visina penzije u Srbiji ne određuje se na osnovu poslednje plate, već na osnovu zarada na koje su tokom celog radnog veka plaćani porezi i doprinosi. Zato visoka primanja pred odlazak u penziju nisu dovoljna ako su prethodne godine rada bile znatno slabije plaćene, piše Kurir.
Kako se obračunava penzija?
Penzije u Srbiji obračunavaju se prema sistemu ličnih bodova.
Za svaku godinu rada računa se odnos između zarade na koju su uplaćeni doprinosi i prosečne zarade u Srbiji za tu godinu. Ako je plata bila jednaka republičkom proseku, godišnji koeficijent iznosi 1. Veće zarade donose viši koeficijent, dok su zarade ispod proseka vrednovane niže.
Na kraju radnog veka svi godišnji koeficijenti ulaze u obračun ličnog boda, koji se množi sa vrednošću opšteg boda koju država redovno usklađuje.
Kolika plata je potrebna za penziju od 100.000 dinara?
Prema okvirnim proračunima zasnovanim na sadašnjim vrednostima, za državnu penziju od oko 100.000 dinara potrebno je da zaposleni tokom većeg dela radnog veka ostvaruje zaradu znatno iznad proseka.
To u praksi znači da bi neto plata trebalo da bude oko 180.000 dinara ili više, uz redovno plaćene doprinose i dug radni staž.
Važno je naglasiti da je ovo okvirna procena. Konačan iznos zavisi od ukupnog staža, visine prijavljenih zarada i vrednosti opšteg boda u trenutku odlaska u penziju.
Poslednje godine rada nisu presudne
Jedna od najčešćih zabluda jeste da će visoka plata pred penziju značajno povećati buduća primanja.
PIO fond u obračun uključuje praktično ceo radni vek. Ako je neko godinama radio za minimalnu zaradu, a tek pred kraj karijere imao znatno veću platu, prosečan lični koeficijent biće niži nego kod osobe koja je tokom većeg dela radnog veka imala stabilna i visoka primanja.
Šta ako imate kraći radni staž?
Dužina staža takođe ima veliki uticaj na visinu penzije.
Ako neko u penziju odlazi sa oko 30 godina staža, za isti iznos penzije morao bi da ostvaruje znatno više zarade nego osoba koja ima 40 ili više godina osiguranja.
U pojedinim slučajevima to može značiti da bi plata morala da bude i nekoliko puta veća od republičkog proseka kako bi se dostigao željeni iznos penzije.
Rad "na crno" može znatno umanjiti penziju
Stručnjaci godinama upozoravaju da primanje dela zarade u gotovini može imati ozbiljne posledice po buduću penziju.
PIO fond priznaje isključivo zaradu na koju su plaćeni porezi i doprinosi. Novac koji zaposleni dobija "na ruke" ne ulazi u obračun, bez obzira na njegov stvarni iznos.
Zbog toga mnogi radnici koji su godinama primali deo plate neprijavljeno u starosti ostvaruju znatno niže penzije nego što su očekivali.
Kako povećati finansijsku sigurnost u penziji?
Sve više građana pored državne penzije razmišlja i o dodatnim oblicima štednje.
Među najčešćim opcijama su:
- dobrovoljni privatni penzijski fondovi;
- životno osiguranje sa elementom štednje;
- ulaganje u nekretnine;
- investicioni fondovi i druge dugoročne investicije.
Takvi izvori prihoda mogu predstavljati dopunu državnoj penziji i doprineti većoj finansijskoj sigurnosti u starosti.
Planiranje počinje mnogo pre penzije
Visina buduće penzije u velikoj meri zavisi od odluka koje se donose tokom radnog veka. Redovno prijavljena zarada, kontinuitet u plaćanju doprinosa i dugoročna finansijska disciplina ostaju najvažniji faktori koji utiču na primanja nakon završetka radnog odnosa.
BONUS KLIP Pogledajte vesti o EXPO2027:
Za najnovije biznis vesti iz Srbije i sveta, pratite nas na Tiktoku, Fejsbuku i na našoj Instagram stranici.
Komentari (0)