Kinesko nuklearno čudovište raste - samo izlivanje betona traje 60 sati

Radovi su počeli u 9.18 časova, a za ovu fazu bilo je potrebno oko 8.800 kubnih metara betona, odnosno približno 311.000 kubnih stopa. Prema saopštenju CGN-a, koje je objavila kineska Nacionalna uprava za nuklearnu bezbednost, izlivanje je trebalo da traje neprekidno oko 60 sati.

Prvo izlivanje betona na nuklearnom ostrvu, u stručnoj terminologiji poznato kao FCD, označava zvanični početak glavnih građevinskih radova. CGN navodi da time prva faza projekta prelazi u punu fazu izgradnje. Na ovoj lokaciji na obali planirana je izgradnja šest reaktora Hualong One, kineskog tipa reaktora sa vodom pod pritiskom, piše Ecoticias.

Betonska temeljna ploča široka 54 metra

Prema navodima CGN-a, beton je izliven u temeljnu ploču ispod zgrade drugog reaktora. Reč je o masivnoj kružnoj konstrukciji poluprečnika 27 metara, odnosno oko 27 metara od centra do ivice, i visine 3,7 metara. Prečnik ploče iznosi približno 54 metra, odnosno oko 177 stopa.

Prema podacima gradske uprave Džaoyuana, građevinske ekipe istovremeno su dopremale beton kroz sedam mesta za izlivanje. Na taj način temelj je mogao da bude izliven u jednom neprekidnom postupku. Gradske vlasti uporedile su količinu upotrebljenog betona sa zapreminom od oko tri i po standardna bazena.

I drugi projekti nuklearnih reaktora počinju izgradnjom masivnih temelja. Jedan takav primer je betonska ploča teška 1.050 tona, postavljena istočno od Toronta u Kanadi.

U Džaoyuanu, CGN ističe da digitalni sistem povezan sa kineskom satelitskom navigacionom mrežom Beidou pomaže u smanjenju ljudskih grešaka tokom izlivanja betona. Kompanija navodi i da je od početka prve faze projekta primenjeno 17 naprednih građevinskih tehnika.

Prvi reaktor već dobija obrise

Drugi blok nalazi se pored prvog, čija je glavna izgradnja počela 18. novembra 2025. godine. Oba reaktora dobila su državnu saglasnost 19. avgusta 2024. godine.

Prema navodima kompanije, Džaojuan je njena deseta nuklearna energetska baza u Kini.

Na prvom bloku radnici su već postavili četiri čelična modula obloge u zgradi reaktora, izjavio je glavni rukovodilac projekta za gradske vlasti. Oblogu sada čini konstrukcija visoka 29,72 metra, odnosno oko 97,5 stopa.

Istovremeno se grade temelji turbina i jame za pumpe sistema cirkulacione vode, dok se na rashladnom tornju postavljaju armirački koševi.

Šest rashladnih tornjeva visokih 203 metra

Svaki od šest planiranih blokova trebalo bi da dobije rashladni toranj sa prirodnim protokom vazduha, visok 203 metra, odnosno oko 666 stopa. Površina za raspršivanje vode u svakom tornju iznosiće 16.800 kvadratnih metara, što odgovara približno 4,2 ara? 

Kineska kompanija navodi da je prvi blok u Džaoyuanu prvi reaktor Hualong One u Kini projektovan sa ovakvim rashladnim tornjem.

Prema podacima američke Uprave za energetske informacije (EIA), kineski nuklearni reaktori uglavnom su koncentrisani duž istočne obale zemlje. U Džaoyuanu bi novi rashladni tornjevi trebalo da promene način na koji se odvodi toplota sa turbinskog dela elektrane. Umesto da se more koristi kao neposredni izvor hlađenja, toplota će se predavati atmosferi.

U rashladnom tornju sa vodom, zagrejana voda iz kondenzatora predaje toplotu vazduhu koji se kreće naviše, uglavnom putem isparavanja. Ohlađena voda zatim se sakuplja i pumpama vraća u sistem, gde se ponovo koristi. Pošto deo vode ispari, potrebno je neprekidno dodavati novu količinu.

Međunarodna agencija za atomsku energiju (IAEA) u izveštaju „Klimatske promene i nuklearna energija 2018“ objašnjava prednosti i nedostatke različitih sistema hlađenja.

„Termoelektrane sa protočnim hlađenjem zahvataju znatno više vode nego postrojenja koja koriste rashladne tornjeve, ali troše, odnosno isparavanjem gube, manje vode“, navodi IAEA.

Proizvodnja od 50 milijardi kilovat-sati godišnje

Kada svih šest blokova bude u funkciji, CGN očekuje da će elektrana proizvoditi oko 50 milijardi kilovat-sati električne energije godišnje. Procena se zasniva na prosečnom broju radnih sati kineskih nuklearnih elektrana tokom 2025. godine.

Kompanija navodi da bi takva proizvodnja mogla da pokrije godišnje potrebe za električnom energijom više od pet miliona ljudi.

CGN procenjuje da bi elektrana mogla da smanji godišnju potrošnju za oko 15,02 miliona metričkih tona ekvivalentnog standardnog uglja, jedinice koja se koristi za izražavanje energetske vrednosti goriva. Takođe, kompanija predviđa smanjenje emisija ugljen-dioksida za 46,2 miliona metričkih tona godišnje.

Prema poređenju koje koristi CGN, takvo smanjenje emisija odgovaralo bi pošumljavanju površine veće od 110.000 hektara, odnosno oko 272.000 jutara.

Ju Sjangdong, partijski sekretar i izvršni direktor kompanije Shandong Zhaoyuan Nuclear Power, izjavio je da je više od 300 kompanija iz provincije Šandong već potpisalo sporazume o saradnji sa elektranom.

Prema njegovim rečima, projekat će biti povezan i sa sistemom snabdevanja čistom toplotnom energijom na poluostrvu Đaodong, a planirano je i testiranje korišćenja nuklearne toplote i pare u industrijskim postrojenjima.

Kina gradi 36 nuklearnih reaktora

Dva reaktora u Džaoyuanu ulaze u nacionalni zbir koji prati američka Uprava za energetske informacije, koristeći podatke IAEA.

U analizi objavljenoj 5. juna 2026. godine, EIA je navela da se u Kini gradi 36 reaktora na 19 lokacija, što čini više od 49 odsto svih nuklearnih reaktora u izgradnji širom sveta.

Prema podacima ove agencije, do maja 2026. godine Kina je imala 60 reaktora u pogonu, ukupne snage 58,7 gigavata, raspoređenih na 18 lokacija.

„Reaktori se grade u serijama od šest do deset jedinica kako bi se iskoristile prednosti ekonomije obima“, navela je EIA.

Kina istovremeno razvija domaći lanac snabdevanja ključnim komponentama nuklearnih elektrana.

EIA se pozvala i na izveštaj prema kojem je prosečno vreme izgradnje kineskih nuklearnih reaktora u periodu od 2012. do 2021. godine iznosilo šest godina, dok je svetski prosek bio oko devet godina.

Zapadne kompanije takođe imaju ambiciozne planove. Američki proizvođač nuklearne tehnologije Westinghouse nastoji da obezbedi poslove za izgradnju do 91 nuklearnog bloka na stranim tržištima.

Još nije poznato kada će elektrana početi da proizvodi struju

Iako saopštenje CGN-a navodi detalje o čeličnim oblogama, jamama za pumpe i armiračkim konstrukcijama, kompanija nije objavila godinu u kojoj bi prvi i drugi blok elektrane Džaojuan trebalo da počnu da proizvode električnu energiju.

Ni obaveštenje gradske uprave ne sadrži taj podatak. Izgradnja drugog bloka počela je gotovo deset meseci nakon početka radova na prvom.

Ostaje otvoreno i pitanje u kojoj meri će se najavljeno smanjenje emisija ugljen-dioksida zaista ostvariti. To će zavisiti, između ostalog, od toga koje će termoelektrane na ugalj i gas u provinciji Šandong smanjiti proizvodnju. CGN nije naveo konkretna postrojenja na koja se njegove procene odnose.

EIA na stranici posvećenoj nuklearnoj energiji i životnoj sredini ističe da nuklearni reaktori tokom rada ne emituju ugljen-dioksid. Ipak, kako navodi ova agencija, „nuklearne elektrane grade se uz velike količine metala i betona, za čiju proizvodnju je potrebno mnogo energije“.

IAEA procenjuje da prosečne emisije tokom čitavog životnog ciklusa nuklearne energije iznose između pet i 20 grama CO₂ po kilovat-satu.

Radioaktivni otpad ostaje jedan od glavnih ekoloških izazova nuklearne energetike, upozorava EIA. Istrošeno nuklearno gorivo može decenijama da ostane u skladištu, kao što je slučaj sa zatvorenom nuklearnom elektranom Trojan u američkoj saveznoj državi Oregon.

Saopštenje CGN-a o početku izlivanja betona za drugi blok elektrane Džaojuan objavila je kineska Nacionalna uprava za nuklearnu bezbednost 11. septembra 2026. godine.

BONUS KLIP Pogledajte vesti o EXPO2027:

Za najnovije biznis vesti iz Srbije i sveta, pratite nas na Tiktoku, Fejsbuku i na našoj Instagram stranici.