Kada pomislimo na velike svetske gradove, obično zamišljamo prepune autobuse, gužve u metrou i tramvaje koji svakodnevno prevoze hiljade ljudi. Međutim, u Sjedinjenim Američkim Državama postoji grad sa gotovo 400.000 stanovnika u kojem ne postoji klasična mreža gradskih autobusa, tramvaja ni metroa, piše Direktno.
Reč je o Arlingtonu u Teksasu, gradu smeštenom između Dalasa i Fort Vorta, koji je postao poznat kao najveći grad u SAD bez tradicionalnog sistema javnog prevoza.
Iako je reč o velikom urbanom centru, u kojem se nalaze neki od najpoznatijih sportskih i zabavnih kompleksa u Americi, njegovi stanovnici se uglavnom oslanjaju na automobile. Upravo zbog toga Arlington predstavlja jedan od najneobičnijih primera organizacije gradskog života u razvijenom svetu.
Grad velikih stadiona, zabave i ogromnih gužvi
Na prvi pogled, teško je poverovati da grad poput Arlingtona nema klasičan sistem javnog prevoza.
U njemu se nalazi čuveni AT&T stadion, dom NFL ekipe Dallas Cowboys, kao i Globe Life Field, na kojem svoje utakmice igra bejzbol tim Texas Rangers. Tu je i popularni zabavni park Six Flags Over Texas, koji svake godine privlači veliki broj posetilaca.
Tokom velikih sportskih događaja, utakmica i koncerata, u Arlington dolaze desetine hiljada ljudi. Uprkos tome, posetioci ne mogu da računaju na uobičajenu mrežu gradskih autobusa ili metroa koja bi ih povezivala sa najvažnijim delovima grada.
Arlington je smešten u širem metropolitanskom području Dalas–Fort Vort, ali njegova saobraćajna infrastruktura decenijama je razvijana prvenstveno u skladu sa potrebama vozača.
Zašto Arlington nema gradske autobuse i metro?
Ovakva saobraćajna situacija nije nastala slučajno. Ona je rezultat dugogodišnjih političkih odluka i stavova lokalnog stanovništva.
Od kraja sedamdesetih godina prošlog veka, građani su u više navrata na referendumima odbijali predloge za uspostavljanje tradicionalnog sistema javnog prevoza. Jedan od glavnih razloga bilo je protivljenje dodatnim porezima kojima bi se finansirala njegova izgradnja i održavanje.
Deo stanovnika smatrao je da bi takav sistem predstavljao nepotreban trošak, posebno u gradu u kojem veliki broj domaćinstava već poseduje automobile.
Takav način razmišljanja uticao je i na urbanistički razvoj Arlingtona. Grad se širio uz velike saobraćajnice, prostrane parkinge i stambene zone u kojima je automobil postao gotovo neophodan za svakodnevno funkcionisanje.
Ipak, Arlington je u jednom periodu imao i eksperimentalnu autobusku liniju Metro Arlington Xpress, koja je povezivala pojedine delove grada. Zbog slabog broja putnika, ovaj projekat je ugašen 2017. godine.
Kako se stanovnici snalaze bez klasičnog javnog prevoza?
Iako nema tradicionalne mreže gradskih autobusa i metroa, Arlington nije potpuno bez javnog prevoza.
Grad je 2017. godine pokrenuo sistem prevoza na zahtev, koji danas funkcioniše pod nazivom Arlington On-Demand. Umesto čekanja autobusa na stanici i praćenja unapred utvrđenog reda vožnje, putnici putem aplikacije ili telefona naručuju vožnju do željene lokacije.
Vozila prevoze više putnika, a rute se prilagođavaju njihovim zahtevima. Ovakav model omogućava stanovnicima da stignu do različitih delova grada, ali se značajno razlikuje od klasičnog autobusnog sistema.
Cena vožnje zavisi od udaljenosti i kreće se od nekoliko dolara, dok postoji i mogućnost povezivanja sa regionalnim železničkim prevozom preko stanice CentrePort.
Pored toga, u pojedinim delovima grada postoji i sezonski Arlington Trolley, namenjen prvenstveno posetiocima zabavne i turističke zone.
Ipak, automobil ostaje najvažnije prevozno sredstvo za veliki broj stanovnika.
Ko najviše trpi zbog nedostatka autobusa i metroa?
Sistem koji se oslanja na automobile može biti praktičan za domaćinstva koja poseduju jedno ili više vozila, ali stvara ozbiljne probleme onima koji ne mogu da voze ili nemaju dovoljno novca za automobil.
Posebno su pogođeni stariji građani, studenti, osobe sa invaliditetom i stanovnici sa nižim primanjima. Za njih odlazak na posao, fakultet, kod lekara ili u kupovinu može predstavljati veliki organizacioni i finansijski izazov.
Dodatni problem nastaje tokom velikih sportskih i zabavnih događaja, kada se veliki broj automobila istovremeno sliva prema stadionima i drugim atrakcijama. Tada saobraćajna infrastruktura dolazi pod veliki pritisak.
Zbog toga se sve više govori o potrebi za efikasnijim i održivijim načinima prevoza, naročito u vreme kada se širom sveta sve više pažnje posvećuje zagađenju, klimatskim promenama i troškovima svakodnevnog putovanja.
Da li će se to promeniti?
Arlington danas pokušava da pronađe drugačiji model gradskog prevoza. Umesto velikih ulaganja u klasične autobuske linije, grad razvija fleksibilne sisteme zajedničkih vožnji koji se prilagođavaju potrebama putnika.
Takav pristup predstavlja svojevrsni eksperiment u organizaciji javnog prevoza u velikim gradovima sa niskom gustinom naseljenosti.
Ipak, ostaje pitanje da li ovakav model može dugoročno da zadovolji potrebe svih stanovnika, posebno onih koji nemaju automobil.
Arlington je tako postao neobičan primer grada koji ima velike sportske stadione, popularne turističke atrakcije i stotine hiljada stanovnika, ali se i dalje oslanja na sistem u kojem automobil ima glavnu ulogu.
Upravo zato ovaj teksaški grad pokazuje koliko različito može da izgleda svakodnevni život u velikim urbanim sredinama.
BONUS KLIP Pogledajte vesti o EXPO2027:
Za najnovije biznis vesti iz Srbije i sveta, pratite nas na Tiktoku, Fejsbuku i na našoj Instagram stranici.
Komentari (0)