Orijentalni stršljen, invazivna vrsta koja predstavlja pretnju medonosnim pčelama, uspostavio je stalnu populaciju na slovenačkom primorju. Naučnici su na području Kopra pronašli čak 26 gnezda, a njegovo širenje duž Jadrana otvara pitanje da li bi u narednim godinama mogao da se pojavi i u Srbiji, piše Bolje polje.
Reč je o vrsti Vespa orientalis, koja se uspešno prilagođava životu u blizini ljudi i za podizanje gnezda koristi čak i šupljine u zidovima i fasadama zgrada. Posebnu zabrinutost izaziva njen uticaj na pčelarstvo, jer stršljen lovi medonosne pčele i može da oslabi pčelinja društva.
Naučnici u Sloveniji pronašli 26 gnezda orijentalnog stršljena
Istraživači iz Grčke i Slovenije objavili su 2026. godine u naučnom časopisu „BioInvasions Records“ rezultate istraživanja koji potvrđuju da se orijentalni stršljen trajno nastanio na slovenačkom primorju.
Morfološke i genetičke analize potvrdile su da je reč o vrsti Vespa orientalis, dok je pronalazak matica sposobnih da osnivaju nove kolonije pokazao da se populacija uspešno razmnožava.
Posebno je zanimljivo što su svih 26 pronađenih gnezda bila smeštena u šupljinama kamenih zidova zgrada, na visini od dva do šest metara.
To pokazuje da orijentalni stršljen ne mora da traži prirodna staništa, već može da se nastani u neposrednoj blizini ljudi, koristeći pukotine u fasadama, stare zidove i druge zaštićene prostore.
Širi se duž Jadrana i predstavlja pretnju pčelama
Prisustvo orijentalnog stršljena u Sloveniji zabeleženo je još 2019. godine, ali su poslednjih godina registrovani znaci njegovog širenja.
Tokom leta 2026. godine na području Kopra uklonjeno je više desetina gnezda, zbog čega su lokalne vlasti organizovale njihovo besplatno uklanjanje u gradskim sredinama.
Najveću zabrinutost izaziva njegov uticaj na pčele. Orijentalni stršljen lovi ih u blizini košnica, čime smanjuje njihovu aktivnost i može da ugrozi slabija pčelinja društva.
Za pčelare to predstavlja dodatni izazov, posebno u područjima u kojima se ova vrsta tek pojavljuje i gde još nema dovoljno iskustva u praćenju njene populacije.
Može li orijentalni stršljen da stigne u Srbiju?
Prema podacima Centra za biologiju pčela Biološkog fakulteta u Beogradu, orijentalni stršljen za sada nije poznat kao prisutna vrsta u Srbiji, ali postoji mogućnost njegovog daljeg širenja.
Kretanje duž jadranskog područja i promene klimatskih uslova dodatno skreću pažnju na mogućnost pojavljivanja ove vrste u novim sredinama.
Važnu ulogu u širenju imaju oplođene matice. One preživljavaju zimu, a u proleće postaju aktivne i osnivaju nove kolonije.
Orijentalni stršljen prepoznaje se po crvenkastosmeđoj boji tela i širokoj žutoj traci na zadnjem delu tela.
Kako prepoznati orijentalnog stršljena i šta treba da rade građani?
Građanima i pčelarima savetuje se da obrate pažnju na pojavu nepoznatih stršljena i moguća gnezda u zidovima, fasadama i drugim zaklonjenim prostorima.
Ukoliko primete sumnjivog insekta, preporuka je da ga fotografišu i zabeleže mesto na kojem je pronađen. Fotografije i informacije mogu da dostave lokalnim pčelarskim udruženjima ili Centru za biologiju pčela.
Gnezda ne treba uklanjati samostalno, jer to može biti opasno. Njihovo uklanjanje treba prepustiti obučenim stručnjacima.
Takođe, nije preporučljivo neselektivno postavljanje zamki, pošto se na taj način mogu ugroziti i korisni insekti.
Pčelarima se savetuje da redovno kontrolišu košnice i održavaju jaka pčelinja društva, kako bi smanjili rizik od štete ukoliko se orijentalni stršljen pojavi u njihovoj okolini.
BONUS KLIP Pogledajte vesti o EXPO2027:
Za najnovije biznis vesti iz Srbije i sveta, pratite nas na Tiktoku, Fejsbuku i na našoj Instagram stranici.
Komentari (0)