Duboko u istočnoj Srbiji, u kanjonu reke Vratne, nalaze se tri ogromna prirodna kamena luka koji izgledaju kao da ih je napravio čovek. Mala, Velika i Suva prerast poznate su kao Vratnjanske kapije, a ovaj neobičan prizor nalazi se na oko 30 kilometara od Negotina.
Kameni svodovi izdižu se iznad reke i šume, zbog čega čitav pejzaž deluje gotovo nestvarno. Ipak, iza njihovog izgleda ne stoji nikakva građevina – reč je o prirodnom fenomenu koji je nastajao kroz veoma dug period.
Tri ogromna prirodna mosta
Vratnjanske kapije čine Mala prerast, Velika prerast i Suva prerast. Formirane su duž oko tri kilometra toka reke Vratne i predstavljaju ostatke nekadašnjih pećinskih prostora.
Najbliža je Mala prerast, koja se nalazi oko 200 metara od manastira Vratna. Iako nosi naziv „mala“, njen prirodni luk visok je čak 34 metra.
Velika prerast je još impresivnija po dimenzijama. Prema podacima Đerdap UNESCO geoparka, njen svod doseže 45 metara visine, dok je duga oko 23 metra.
Treća je Suva prerast, koja se nalazi dublje u kanjonu i do nje je teže doći. Ime je dobila po tome što reka Vratna na tom području tokom leta presušuje.
Kako je priroda napravila kamene kapije?
Nastanak prerasti povezan je sa vodom i kraškim procesima.
Prema objašnjenju koje je dao čuveni srpski geograf Jovan Cvijić, ovi kameni lukovi predstavljaju ostatke ogromne pećine koju je nekada oblikovala reka. Delovi pećinskog svoda vremenom su se urušili, dok su pojedini čvršći delovi ostali da formiraju prirodne mostove.
Zbog toga danas izgledaju poput ogromnih kamenih kapija kroz koje prolazi reka.
Jedan od najneobičnijih pejzaža istočne Srbije
Prerasti u kanjonu Vratne nisu samo zanimljiv geološki fenomen. Područje je zaštićeno kao geomorfološki spomenik prirode, odnosno zaštićeno područje prve kategorije od nacionalnog i izuzetnog značaja.
Na ovom prostoru zabeleženo je oko 400 biljnih vrsta, među kojima ima endemskih i reliktnih vrsta.
Kanjon tako spaja neobične kamene formacije, šumu i rečni tok, stvarajući prizor koji je posebno upečatljiv kada se priđe samim prerastima.
Do prve kapije stiže se peške
Obilazak počinje kod manastira Vratna, odakle vodi označena staza kroz šumu.
Do Male prerasti potrebno je oko dvadesetak minuta hoda, dok je za obilazak svih triju prirodnih mostova potrebno znatno više vremena. Suva prerast nalazi se najdublje u kanjonu i predstavlja najzahtevniji deo obilaska.
Upravo zbog kombinacije neobičnih kamenih lukova i divlje prirode, Vratnjanske kapije spadaju među najzanimljivije prirodne fenomene istočne Srbije.
Mesto koje izgleda kao da pripada nekom drugom svetu
Na prvi pogled, ogromni kameni lukovi mogu da deluju kao ostaci neke drevne građevine ili monumentalnog mosta.
Ipak, Mala, Velika i Suva prerast potpuno su prirodne tvorevine.
Vekovi delovanja vode i urušavanja stenskih masa ostavili su za sobom tri kamena diva koja danas predstavljaju jedan od najupečatljivijih pejzaža Srbije.
BONUS KLIP Pogledajte vesti o EXPO2027:
Za najnovije biznis vesti iz Srbije i sveta, pratite nas na Tiktoku, Fejsbuku i na našoj Instagram stranici.
Komentari (0)