Ogroman ulaz, bigrene kade i vodopad - meštani su slučajno otkrili tajnu ove pećine na Zlatiboru

Na oko 20 kilometara od centra Zlatibora nalazi se Stopića pećina, jedan od zanimljivijih prirodnih bisera zapadne Srbije. Ogroman ulaz, neobične bigrene kade ispunjene vodom i podzemni vodopad visine gotovo deset metara čine je mestom koje privlači ljubitelje prirode i izletnike. Iako danas predstavlja poznatu turističku atrakciju, njena istorija istraživanja počela je još početkom 20. veka, dok je za organizovane turističke posete uređena tek 2009. godine.

Prvi pisani trag o Stopića pećini potiče iz 1901. godine, kada je njeno postojanje zabeleženo u dokumentaciji Srpskog geološkog društva. Nekoliko godina kasnije pažnju na nju usmerio je i poznati srpski naučnik Jovan Cvijić, koji se ubraja među prve istraživače ove pećine. Danas se pećina izdvaja po svojim impresivnim dimenzijama, zanimljivim krečnjačkim oblicima i vodopadu poznatom pod nazivom „Izvor života“.

Gde se nalazi Stopića pećina i po čemu je posebna?

Stopića pećina nalazi se na Zlatiboru, u blizini sela Rožanstvo i Trnava, a ime je dobila po istoimenom zaseoku. Od centra Zlatibora udaljena je oko 20 kilometara, dok u njenoj neposrednoj blizini prolazi put koji povezuje Zlatibor sa Sirogojnom.

Već pri dolasku pažnju privlači njen monumentalni ulaz. Visok je gotovo 20 metara, dok mu širina iznosi između 30 i 40 metara. Ispred ulaza protiče planinska reka Pištavica, čiji se zvuk stapa sa ambijentom i dodatno naglašava prirodnu lepotu ovog mesta.

Stopića pećina nije zanimljiva samo zbog svojih dimenzija. Njenu posebnost čine i različiti oblici koje je voda hiljadama godina oblikovala u krečnjačkim stenama. Upravo zbog tih prirodnih formacija, ali i podzemnog vodopada, poseta ovoj pećini može da bude zanimljiv deo izleta na Zlatiboru.

Meštani su sami otkrili povezanost pećinskih otvora

Zanimljiva priča vezana za Stopića pećinu potiče iz vremena kada su meštani okolnih sela pokušavali da otkriju šta se nalazi ispod njihovog kraja.

U okolini su postojali otvori u zemlji koje su lokalni stanovnici nazivali dugurama, dok se za takve otvore koristio i naziv vigledi. Meštani su pretpostavljali da bi oni mogli da budu povezani sa pećinom, ali nisu imali potvrdu za tu pretpostavku.

Zato su odlučili da sami provere svoju teoriju. Bojili su kamenje i ubacivali ga u ukupno šest otvora, a zatim su pratili gde će ono završiti. Prema zabeleženoj priči, obojeno kamenje pojavilo se u unutrašnjosti Stopića pećine.

Na taj način meštani su zaključili da su otvori povezani sa istim pećinskim sistemom. Njihovo snalaženje pokazuje kako su ljudi, oslanjajući se na posmatranje prirode i sopstvenu domišljatost, pokušavali da objasne pojave u svom okruženju i pre detaljnijih naučnih istraživanja, piše TOZlatibor.

Bigrene kade izgledaju kao prirodni bazeni

Jedan od najzanimljivijih delova Stopića pećine jesu bigrene kade, prirodne formacije nastale taloženjem krečnjačkog materijala iz vode. Kada se voda preliva preko ivica ovih formacija, tokom dugog vremenskog perioda stvara se niz malih udubljenja i pregrada koje podsećaju na bazene.

U okviru pećine posebno se izdvajaju Sala sa kadama i Kanal sa kadama, koji su među najatraktivnijim delovima za posetioce.

Pećinski sistem, prema navedenim podacima, dugačak je oko 1.691 metar i podeljen je na pet celina: Svetlu dvoranu, Tamnu dvoranu, Salu sa kadama, Kanal sa kadama i Rečni kanal. Nisu svi delovi dostupni turistima, a Rečni kanal nije otvoren za posete.

Upravo kombinacija vode, stena i neobičnih oblika daje Stopića pećini izgled koji se razlikuje od mnogih drugih izletišta na Zlatiboru.

Podzemni vodopad „Izvor života“ jedna je od najvećih atrakcija

Posebnu pažnju privlači podzemni vodopad koji nosi naziv „Izvor života“. Visok je nešto manje od deset metara i predstavlja jedan od upečatljivih prizora unutar pećine.

Voda se obrušava kroz pećinski prostor, stvarajući prizor koji se posebno izdvaja u odnosu na mirnije delove sa bigrenim kadama. Ispred vodopada je 2012. godine postavljena posebna platforma, koja posetiocima omogućava da ga posmatraju izbliza.

Vodopad je tako postao jedna od glavnih atrakcija Stopića pećine, a spoj podzemne vode, visokih stena i prirodnog ambijenta čini ovaj deo pećine posebno zanimljivim za fotografisanje.

Od istorijskog otkrića do turističke atrakcije

Iako je za postojanje Stopića pećine naučna javnost saznala početkom prošlog veka, bilo je potrebno više decenija da ona postane dostupna široj publici.

Pećina je 2009. godine uređena za turističke posete, a pre toga je uvrštena među spomenike prirode Srbije. Njena zaštita i turističko uređenje omogućili su da se ovaj prirodni fenomen predstavi posetiocima, uz ograničenja koja su neophodna za očuvanje osetljivog pećinskog prostora.

Danas Stopića pećina predstavlja zanimljiv izbor za sve koji žele da upoznaju drugačiju stranu Zlatibora, izvan njegovih poznatih vidikovaca, šetališta i planinskih predela.

Zbog blizine Sirogojna i udaljenosti od oko 20 kilometara od centra Zlatibora, može se uklopiti u jednodnevni izlet. Pre posete, ipak, treba proveriti aktuelno radno vreme, cene ulaznica i uslove obilaska.

Stopića pećina tako spaja prirodne lepote, zanimljivu lokalnu istoriju i tragove dugotrajnog delovanja vode. Od ogromnog ulaza i bigrenih kada do podzemnog vodopada „Izvor života“, ovo mesto pokazuje koliko neobičnih prirodnih prizora može da se pronađe nedaleko od jedne od najposećenijih planinskih destinacija u Srbiji.

BONUS KLIP Pogledajte vesti o EXPO2027: